CAM 1
--
CAM 2
--

Hoorzitting Tweede Kamercommissie over drones: Wetgeving nodig?
16-09-2013

Drones (kleine onbemande vliegtuigjes) krijgen steeds meer technische mogelijkheden en de aanschafkosten dalen gestaag. De Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie kreeg in een serie rondetafelgesprekken informatie van vijftien experts.

Toepassingen
Het aantal toepassingen waarbij drones zijn voorzien van camera’s neemt snel toe. Ze worden al gebruikt in de landbouw, bij reddingsoperaties, voor de controle van (spoor)wegen, installaties, pijpleidingen, voor het registreren van sportwedstrijden en het volgen van voetgangersstromen bij evenementen. De 'Raven' is vooral goed in warmtebeelden, maar de 'ScanEagle' vliegt veel hoger, kan meer dan tien uur in de lucht blijven. De Eagle ziet alles, maar niemand ziet de Eagle.

Vraagtekens
Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie is van plan drones vaker in te zetten, bijvoorbeeld als hulpmiddel bij de opsporing van strafbare feiten en het handhaven van de openbare orde. Omdat er veel vragen bestaan over de mogelijke risico’s en het toezicht op het gebruik, heeft de commissie voor Veiligheid van Justitie een aantal experts gevraagd hun mening te geven over de inzet van drones.

Knoops (advocaat): Maak drones 'Straatsburg proof'
Volgens Knoops, advocaat en hoogleraar, laat jurisprudentie zien dat de grens tussen controle en opsporing duidelijk moet zijn. Drones die permanent observeren zijn volgens hem niet 'Straatsburg-proof' waarbij hij verwees naar de zaak Perry uit 2003. Het Hof vond het systematisch en permanent opslaan van camerabeelden niet toelaatbaar, zelfs als de camera's duidelijk zichtbaar waren (en dat is bij drones niet het geval als ze op tien kilometer hoogte vliegen). Als controle als doel wordt gekozen om daarmee het Wetboek van Strafvordering als het ware te omzeilen kunnen politie en het OM daardoor in de problemen komen bij de rechter. Dat geldt ook voor de situatie waarin particulieren beelden maken met drones en die vervolgens aan justitie geven.

Tomesen (CBP) : 'Bezint eer ge begint'
Namens het College Bescherming Persoonsgegevens gaf Tomesen aan dat drones vanuit het oogpunt van het CBP voldoende wettelijke basis heeft. Maar 'wij controleren als toezichthouder achteraf'. De normale eisen van noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit gelden. Dus moet iedereen die drones wil gebruiken deze grondbeginselen ter harte nemen. De Kamer kan aandringen op een Privacy Impact Assessment (PIA) volgens Tomesen omdat het gaat om een ingrijpende wijziging van het instrumentarium dat de politie ter beschikking heeft. Juist bij onzichtbare, onhoorbare en allesziende drones moet je als overheid onwaarschijnlijk zorgvuldig zijn: 'Bezint eer ge begint en doe het transparant en laat er democratische controle op houden'.

Coeckelberg (Uni Twente): 'Wees duidelijk over gebruik - niet te pas en te onpas'
De heer Coeckelberg van de Universiteit Twente gaf aan dat er ethische problemen aan drones kleven die je met wetgeving nooit zult kunnen oplossen. Ook hij pleitte er daarom voor de overheid goed te laten motiveren waarom drones worden ingezet en regelgeving te maken die dat verplicht. Naast regelgeving is het voor het vertrouwen van burgers in de overheid echter ook nodig dat duidelijk is waar de drones voor worden gebruikt. 'Dat moet niet te pas en te onpas gebeuren'.

Zenger (Bits of Freedom): 'Regels zijn belangrijk, maar handhaving ook'
De heer Zenger van Bits of Freedom en 'onafhankelijk expert privacy, burgerrechten en vrijheid op internet' (volgens de omschrijving op de site van het parlement) merkte op dat veel van de juridische issues die hier spelen helemaal niet uniek zijn voor drones. Ook Google Glass heeft bijvoorbeeld allerlei implicaties voor onze privacy. Daarnaast merkte hij op dat het niet alleen over camera's en beeldmateriaal gaat bij drones: het is best mogelijk om traangas te verspreiden met een drone. Of iemand neer te schieten. Het is een kwestie van geduld, aldus Zenger, dat dit soort behoeften opkomen bij de politie. Aan het eind van zijn betoog merkte hij nog op dat regels niet genoeg zijn. De politie houdt zich niet aan de Wet politiegegevens en bijvoorbeeld de interne afspraken over de stealth sms-jes werden intern niet nageleefd. Zijn pleidooi is om niet alleen regels te maken, maar ook heel goed na te denken over het niveau waarop je die regels wilt vastleggen en door welke instantie je ze wilt laten handhaven.

_______

Update vrijdag 13 september: Kamerlid Magda Berndsen (D66 en ex-politievrouw) was bij de hoorzitting en praatte hier uitgebreid over in Standpunt.nl.

Update maandag 16 september: "Opschudding in Dresden: drone stort neer vlak voor Merkel". Lees het artikel in Trouw.nl.

Dossiers: Wetgeving, Innovaties, Drones

Deel

ShareThis

Lees ook