CAM 1
--
CAM 2
--

Politie in VS worstelt met bodycams en transparantie
08-03-2016

De politie in de VS gebruikt veel bodycams, maar het is nog niet duidelijk wat er met de beelden moet gebeuren. Enerzijds is er een enorme behoefte aan 'transparantie', vooral na Ferguson. Maar anderzijds kunnen burgers in de problemen komen als beelden van bodycams openbaar worden gemaakt. En het kan ook opsporingsonderzoek in gevaar brengen. Een onderzoeksinstituut inventariseerde de wetgeving in alle staten.

Geen richtlijnen
De meeste staten in de VS hebben geen richtlijnen voor het gebruik van bodycams door de politie. Negen staten (van de 50) hebben die inmiddels wel: zij beschrijven wanneer en waar de politie bodycams moet gebruiken. Een paar voorbeelden:

  • In Illinois moeten agenten 'de meeste' activiteiten opnemen.
  • In Oregon moeten agenten met bodycams vooraf kenbaar maken als een conversatie zal worden opgenomen. Uitzonderingen op die regel zijn alleen mogelijk als het opsporingsonderzoek bemoeilijkt of als het de agent in gevaar zou brengen.
  • In Virginia moeten bodycams aan staan bij vrijwel elke interactie tussen politie en burgers, tenzij het hun eigen veiligheid of die van burgers in gevaar brengt.

Maar dit zijn de uitzonderingen: in de meeste staten is sprake van een 'vacuüm' voor de regulering van bodycams, aldus een rapport van het Urban Institute.

Burgers kijken mee
Volgens de algemene privacywetgeving in de VS hebben burgers het recht opgenomen beelden te zien van bodycams waarop zij in beeld zijn. Maar twaalf staten hebben dat recht inmiddels ingeperkt. En nog eens twaalf overwegen het.

Er zijn zelfs staten, zoals Texas, waar het expliciet verboden is om beelden van bodycams openbaar te maken, tenzij de beelden als bewijsmateriaal in opsporingsonderzoek worden gebruikt. In Connecticut geldt ongeveer hetzelfde, maar dan alleen als het gaat om incidenten van huiselijk geweld, zelfmoord, moord of dodelijke ongevallen. Dat soort beelden mogen nooit beschikbaar worden gesteld aan burgers, tenzij ze onderdeel vormen van het bewijs in een strafzaak. Twintig andere staten overwegen een verbod op het publiceren van opnames. Kortom: de 'transparantie' over politieoptreden - een van de belangrijkste redenen voor de populariteit van de bodycam - wordt na daadwerkelijke invoering meteen flink ingeperkt in een aantal staten.

Privacy van kinderen, getuigen en omstanders
In 49 staten heeft de politie het recht beelden af te schermen van het publiek als onderzoek erdoor in gevaar zou komen. Of als de publieke veiligheid of de nationale veiligheid erdoor zou worden aangetast. Alleen in New Hampshire is de politie verplicht de beelden altijd ter beschikking van burgers te stellen. Maar dat soort wetten verschillen flink per staat: soms komt het feitelijk neer op afscherming van alle beelden, soms zijn ze zo streng geformuleerd dat voorvechters van privacy geloven dat het de privacy van iedereen die contact heeft met de politie in gevaar brengt:

"Het is aan de ene kant belangrijk om de privacy van mensen die in beeld zijn te beschermen. Kinderen, bijvoorbeeld, of getuigen en omstanders", aldus La Vigne die het rapport schreef. "Aan de andere kant is het belangrijkste doel van bodycams om de transparantie te vergroten."

Meer privacy of meer openheid?
In 41 staten is het niet toegestaan bodycams aan te zetten als de politie een huis binnengaat. Maar er gaan stemmen op dat deze algemene regel nu juist voor bodycams zou moeten worden versoepeld. "Het binnengaan van een huis is een van de meest ingrijpende dingen die de overheid doet", zegt politieman Trapp uit Pittsburgh - manager van het programma voor bodycams. "Waarom zou dat nou juist het moment moeten zijn dat de camera uit moet?"

Meer bodycams, meer beelden, meer beperkingen?
De discussie in de VS over bodycams is in volle gang omdat president Obama na de rellen in Ferguson besloot $150 miljoen ter beschikking te stellen voor de aanschaf van bodycams. Blijkbaar leidt deze investering niet alleen maar tot meer transparantie - de bodycam levert ook weer nieuwe dilemma's en problemen op.

Revolutie
De nieuwe uitdagingen die door de bodycam aan het licht komen zijn zo fundamenteel omdat ze de relatie tussen politie en publiek kunnen veranderen. Sommigen spreken al van een revolutie in de interactie tussen politie en publiek. Kansloze klachten tegen politieoptreden worden niet meer ingediend als mensen weten dat er beelden van het incident zijn. Dat maakt het politiewerk een stuk eenvoudiger. Maar er zijn ook al voorbeelden waarbij het als verdacht werd beschouwd dat een politieman die geweld gebruikte daar geen beelden van kon laten zien. De voorzitter van de Anaheim Police Association schreef mee aan het camerabeleid voor de politie in zijn eigen stad. Volgens hem was het 'een van de belangrijkste beleidsdocumenten waar ik in 25 jaar wetshandhaving mee te maken heb gehad'. Hier is het laatste woord dus nog niet over gezegd of geschreven.

Lees het rapport hier

Dossiers: Bodycams, Privacy, Wetgeving

Deel

ShareThis

Lees ook